Niet te geloven dat dit alweer de laatste dag van onze trip met de flying doctors was… en wat voor één! Met de backpacks achterin klommen we in de 4x4, op weg naar het Mbooni ziekenhuis hoog in de bergen. Dokter Soren Otieno vermaakte ons met bijzondere verhalen en zo kwamen we te weten dat hij als klein jochie op de koeien van zijn familie mocht passen. Toch leuk om te horen van zo'n innemende, gestudeerde dokter. Door elkaar gehutst en geklutst reden we over smalle weggetjes waar een four wheel drive geen luxe was. Sterker nog: we kwamen twee uur lang geen enkele auto tegen - wel ezels, gare motoren, geitjes, schoolkinderen, vrouwen met bergen bagage op hun rug en hoofd en een tractor. Prachtig landschap, vuurrode aarde en veel groener dan we verwacht hadden. Toch is er een schrijnend waterprobleem, omdat de regentijd uit is gebleven en de neerslag die (zelden) valt, niet goed kan worden opgevangen. Heavy, als je bedenkt dat elke liter water urenlang door de hitte omhoog moet worden gedragen op je rug. Of als je mazzel hebt op een fiets of ezel.

Aangekomen bij het Mbooni ziekenhuis werden we weer als Koninklijke vorsten ontvangen. We kregen (ook hier) een tour en mochten onze namen achterlaten in het beruchte gastenboek. Met een nieuwe flying doctor in de achterbak vervolgden we onze weg, via Makueni richting Makindu. Daar zou de airstrip zijn van waaruit we sky high zouden gaan! Maar voordat het zo ver was, haalden we in het derde ziekenhuis die dag nóg een flying doctor op. Wel zo efficiënt, en een gezellige boel :) Eindelijk bij de airstrip aangekomen werd de spanning groter en groter. Maar ons geduld werd eerst op de proef gesteld, want… er zat een hek tussen ons en de startbaan, dat door een groot hangslot héél erg dicht bleef. Zucht. We reden naar een mannetje toe, dat misschien wel iets wist, en bij ons in de auto klom. Toen waren we met z'n achten. Het mannetje leidde ons naar een overheidsgebouw waar een bewaker met vette gun de auto instapte. Nog steeds werd weinig duidelijk. Maaaarr, weer terug bij de airstrip, toverde hij de sleutel tevoorschijn en konden we dan eindelijk de baan op en het vliegtuigje in! Whiiiiiiiiiiiiiiii. Onder het toeziend oog van een horde kinderen met hun neuzen tegen het hek gedrukt, begon het vliegtuigje stevig stof op te waaien. Na een paar knopjes en schakelaars te hebben ingedrukt, gooide de piloot de remmen los. Voor we het wisten verdween de grond onder onze voeten en zweefden we hoog tussen de Afrikaanse wolken. Dorpjes werden steeds minusculer en wij steeds sprakelozer. Wow, wow, wow… De vlucht was prachtiger dan prachtig!

De week met de flying doctors bestond uit hoogtepunt na hoogtepunt, en laatstgenoemde in wel heel letterlijke vorm :). We hebben verschrikkelijk veel gezien, gehoord, opgesnoven en nu is het tijd om alles te laten bezinken. Om heel eerlijk te zijn zouden we het liefst niet meer weg gaan, gingen we medicijnen studeren en werden we zelf een flying doctor. Nooit gedacht dat het insturen van ons filmpje op 'Win je eigen foundation' ons naar Kenia zou brengen met alle ervaringen die we nu rijker zijn. Het thema van ons filmpje was de kracht van Afrika, en hoog in de lucht beseften we ons wat een lucky bastards we zijn dat we die kracht van zo dichtbij hebben mee mogen maken!

Asante sana*,

Anna & Gerrit-Jan 

* Heel veel dank

Na een warm nachtje met muskieten, klamboereparaties en balkende ezels, stond het ontbijt voor ons klaar. Sappige mango, omelet en melige worst. Een heavy ontbijt voor een heavy ervaring die ons te wachten stond.

Terug in het Makueni District Hospital vervolgden we onze tour van gisteren. Stap voor stap werd het traject dat de hiv-patiënten doorlopen aan ons uitgelegd. Bij het registratiekantoor troffen we een groep oudere mensen aan op houten bankjes, die geduldig wachtten op de start van de Health Club. Maandelijks komt de groep bij elkaar om informatie over hiv te krijgen van de counselor en hun vaak moeilijke ervaringen te delen. Voor extra steun nemen de patiënten een buddy mee. Mooi om te zien hoeveel interactie er in de groep was; ondanks de voor ons onverstaanbare taal Kikamba was duidelijk dat er open over gesproken werd.

Speciaal voor deze patiënten is een hiv-verpleegkundige beschikbaar die hun conditie in de gaten houdt. Omdat tuberculose vaak samengaat met hiv/aids worden alle patiënten ook hierop getest. Zelfs op het gebied van voeding wordt deskundig advies gegeven. Als al deze stappen achter de rug zijn, kunnen de patiënten hun medicijnen ophalen bij de apotheek. Ze mogen niet naar huis voordat er een nieuwe afspraak gepland is. Goed geregeld!

Tijd voor het echte werk.. Gehuld in maffe steriele pakjes, mond- en hoofdkapjes (à la Roodkapjes grootmoeder) mochten wij de operatiekamer van orthopedisch chirurg Soren Otieno van AMREF betreden. Kavuu, een twaalfjarig meisje, lag al onder narcose op de operatietafel. Drie maanden geleden viel ze van haar fiets op weg om water te halen. Ze had pech en brak haar elleboog. Door gebrek aan tijd en equipment kon niet iedereen geholpen worden deze week. Uit de 100 patiënten die in dit ziekenhuis wachten op een operatie, was Kavuu een van de 20 gelukkigen die onder het mes van flying doctor Otieno mocht. Ook voor ons was het een 'lucky day'; we mochten de hele operatie vanaf de eerste rang bekijken. Tegen zijn eigen verwachtingen in ging Gerrit-Jan niet van zijn stokje. Anna was voor één uur de assistent van de operatie-assistent. Toen de elleboog van Kavuu netjes was verbonden vertelde dokter Otieno dat het mangoseizoen een drukke periode is voor chirurgen. Helaas vallen dan niet alleen de zeer gewilde mango's uit de bomen… 'Mango fractures' zijn een begrip in chirurgenland.

Voordat we echt afscheid namen van het ziekenhuis, woonden we een counseling sessie bij voor seropositieve moeders onder leiding van counselor Nzilani. Het contact met andere moeders die in hetzelfde schuitje zitten, geeft de vrouwen kracht om goed voor zichzelf en hun kinderen te zorgen - en niet toe te geven aan hun sombere toekomstperspectief. Er was een moeder met een jongetje van zes weken aanwezig dat direct na de counseling zou worden getest op hiv… Heel onwerkelijk.

Alles bij elkaar heeft deze dag een enorme indruk achtergelaten, met teveel indrukken om in één nacht te kunnen verwerken. Onze woorden zijn even op, voor nu.

Usiku mwema,

Gj & Anna

De dag begon spannend; de sleutel van de hotelkamer was kwijt (Gj, sliep je nog? ;)) en we mochten echt pas weg wanneer die gevonden zou zijn… Uiteindelijk bleek het hotelpersoneel de sleutel in een laatje te hebben gestopt, vlak nadat we de kamer verlaten hadden. We vertrokken dus met een typische Afrikaanse vertraging.

In een 4x4 van AMREF cruisten we de stad uit, op weg naar Makueni 200 kilometer verderop. Het overbruggen van deze afstand ging niet zonder slag of stoot… letterlijk… het kostte ons 4 uur! Nadat we het meest verschrikkelijke stuk aardoppervlak op reden, door rode stofwolken en files van minibusjes en vrachtwagens, bereikten we eindelijk een prachtig wegdek, mét wegmarkering! De rest van de rit naar Makueni genoten we van de kleurrijke winkeltjes, onmogelijke fietsconstructies en creatief gedecoreerde matatu's (minibusjes).

In Makueni wachtte een warm welkom door dokter Johnson Musomi. Tijdens een heerlijke vleesrijke lunch (arme Taika) trakteerde hij ons op vele verhalen over het heldenwerk van AMREF. Amper uitgegeten haastten we ons naar het Makueni District Hospital. Dit ziekenhuis wordt gefinancierd door de regering van Kenia. Maar omdat ze uit geldgebrek niet alle noodzakelijke specialisten in huis hebben, zijn de Flying Doctors hier zes keer per jaar te vinden. Zo kan een patiënt met een gecompliceerde botbreuk na maanden toch écht geholpen worden. Morgen wagen we ons in de operatiekamer bij een orthopedisch chirurg van AMREF..

In het muffe kantoortje van het hoofd van het ziekenhuis moesten we nog wel even uitleggen waar we onze dure camera-apparatuur voor wilden gebruiken. Als ware VIP's leidde hoofdzuster Juliana ons langs ALLE afdelingen. Anna smolt bij de piepkleine te vroeg geboren baby's in de couveuses en de 2 uur oude (gezonde) baby op de kraamafdeling.. Gj maakte het gehele operatieteam in de übersteriel ruikende theaterzaal (zo noemen ze de operatiekamer) aan het schaterlachen in zijn steriele witte kaplaarzen. Iets minder vrolijk was het om de verdwaasde tienermoeders (17 jaar!!) met hun pasgeborenen te ontmoeten. En gelukkig, we slaagden erin de kinderen met botbreuken aan het lachen te krijgen door ze foto's van henzelf (door huisfotograaf Gj gemaakt) te laten zien.

Ongelooflijk, we zijn nog nooit in een ziekenhuis geweest waar de sfeer zo gemoedelijk en warm was. Ondanks de primitieve omstandigheden kan het personeel, samen met de Flying Doctors, een groot verschil maken voor de mensen van Makueni en omgeving!

Ciao!

Anna & Gj

Eenmaal in het bewolkte Kenia, vroeg in de ochtend, moesten we met z'n allen een poosje naast het vliegtuig wachten tot een busje ons kwam ophalen. Op 't benauwde Kenyatta International Airport duurde het ruim anderhalf uur voor we onze visa in de wacht konden slepen. De prachtige stempels in onze paspoorten maakten het helemaal goed. Gelukkig konden we ivm de lange wachttijden meteen onze baggage van de band vissen. Maar het wachten was nog lang niet voorbij.. Het mannetje met het bordje 'Anna & Gj' stond er niet. Damn, daar hadden we ons zo op verheugd! Gelukkig, na wat heen en weer gebel en het afslaan van hordes safariaanbieders, vonden we toch een kerel die in het bezit van zo'n bordje was: een aardige ex-soldaat uit een vissersdorpje aan het Victoria Meer, van de Luo stam. Andrew leerde Anna nog wat handige swahili woordjes (jambo = hallo, habari gani = hoe gaat het, hakuna matata = geen probleem, pole = sorry, pole pole = sloom / hoe toepasselijk!) tijdens het slalommende autoritje over de ongemarkeerde snelweg naar Nairobi. Andrew zette ons vervolgens af voor een van de meest luxe hotels van Nairobi, waar een andere, sjieke Luo man onze baggage met trots op zijn gouden karretje laadde. Na een poosje wachten, en ons zeer misplaatst te hebben gevoeld in de lounge op het beige leer aldaar, konden we naar onze suite, waar we eigenlijk meteen in slaap vielen. Want we waren doodop! Hele nacht amper geslapen in het vliegtuig (nou ja, Anna sliep dus wel even boven de Sahara) dus we doken in bed. [note voor de Telegraaf: niet hetzelfde bed]

Na een paar uurtjes was de stad toch te verleidelijk om in bed te blijven liggen, dus gingen we op verkenning. Meteen wat Keniaanse shilling gepind en een SIM kaart gescoord bij de plaatselijke Albert Heijn: de Nakumatt. Na wat te hebben gelezen aan het zwembad (want 't was bloody hot!!) gingen we op weg naar ons eerste Afrikaanse avondmaaltje. Eerst de verkeerde kant op gelopen natuurlijk, waar de donkerte toenam en het asfalt steeds minder werd. Het meisje (rond de 12?) dat aan Gj's arm hing, met een baby op haar rug, maakte ook niet dat we die weg graag wilden vervolgen. Rechtsomkeert dus, en uiteindelijk in de Chicken Inn beland tussen een bijzondere mix van locals. Precies waar we naar op zoek waren, met pompende boomboom muziek vanuit de bar boven het restaurant. Het Tusker biertje en de gegrilde kip smaakten heerlijk. Leuk wetenswaardigheidje: Tusker beer is "named after the elephant that killed one of the brewery's founders". duuus..

Zondag hebben we fijn uitgeslapen, en werden we getrakteerd op een extreem lekker ontbijt met vers fruit. Vol nieuwe energie gingen we de stad in, alwaar we meerdere markten hebben bezocht, of liever gezegd: overleefd. Constant werden we verleid met de breedste glimlach die je je maar voor kan stellen - of we toch niet even naar hun koopwaar wilden kijken.. Dat leidde tevens tot bizarre interacties, omdat Gj's reactie niet standaard is natuurlijk :) "Yo, brotha, what happens if we put water in there?! You would swell like a balloon and explode!" Gelukkig is Gj wel wat gewend, haha. Oh en het eerste kadootje voor thuis is binnen!

Nairobi heeft trouwens een tamelijk lelijke indruk gemaakt tot nu toe. De gebouwen zijn imposant, huge, shiny en jaren '60 - of juist krakkemikkig, smerig en zonder enige voorzieningen. Een tussenvorm zijn we nog niet tegengekomen. Gelukkig zijn de mensen prachtig en warm! (en het zonnetje ook, die hard z'n best doet met 27C) Het voelt echt heerlijk om weer in Afrika te zijn, hoewel het nog niet helemaal tot ons doorgedrongen is. Het voelt een beetje alsof je nog niet helemaal ontwaakt bent, met een oog open.. denk dat het andere oog snel volgt, met alle avonturen die ons nog te wachten staan :)

Vanavond laat komt Taika aan, die zal ons vergezellen namens de Flying Doctors. Morgen krijgen we een introductie van AMREF met onder meer een bezoek aan het Flying Doctors visiting centre, en het Wilson Airport. Spannend!

Kwa heri (goodbye) & tutaonana (see you later)!

Anna & Gj

ps) jaaa, het is gebeurd hoor, we zijn verbrand.. wat wil je ook als je naar de evenaar kan zwaaien?!

pps) te leuk om niet te vermelden: onderweg naar Amsterdam CS werden we herkend in de bus, door een dame die de artikeltjes in de Telegraaf en Spits had gezien. "Jullie gaan naar Afrika toch? Ik zag het aan je haar!"

Dag 8: Naar huis

Dag 7: Kruger Park!

• Echtpaar Giraffe. Op nog geen 50 centimeter van ons bed lopen in de bossage twee giraffes. Dat is een gekke gedachte. Dat garandeer ik je.
• Rooibos. Vers, direct van de boom.
• De 'Toiletpaper tree'. Een boom met mooie, droge bladeren die je perfect kan gebruiken als je even geen Popla bij de hand hebt.
• De 'Toothbrush tree'. Breek een tak af, breek hem door en poets je tanden met de taaie draadjes die je overhoudt.
• Olifantenpoep: werkt goed tegen hoofdpijn aangezien olifanten veel wortels van bomen eten en die geneeskrachtige krachten hebben. Alleen even eraan ruiken is genoeg; olifantenpoep ruikt nogal krachtig. Je zou er hoofdpijn van krijgen.
• Het wildebeast. Hadden we ook al gezien in Kruger maar hier is het - net als de giraffes - leuker. De gids zegt altijd tegen zichzelf dat het een stom beest is. "Waarom?", vragen wij hem aangezien het wildebeast er namelijk nogal indrukwekkend uitziet. Maar hij is stom omdat hij, op de vlucht voor een leeuw, na 100 meter stopt en omkijkt of hij hem al heeft afgeschudt. Dat is inderdaad nogal stom. Ik vraag me af wat Darwin daarvan zou vinden.
• Aloë vera: de plant waar zo ongeveer onze gehele cosmetische industrie op is gebaseerd. Het ding ziet eruit als een uit de kluiten gegroeide cactus.
• Spinnen. Dan zijn we al wel weer terug op het terrein met de rondawels, maar daar zitten dan ook hele vieze dikke spinnen.
• Vleermuizen. Ze hangen in bomen, als appels. Het is al lang weer licht dus ze slapen. Het ziet er schattig uit.

Dag 6: Kruger Park!

Dag 5: Richting Hoedspruit