Medisch onderwerp: Mineralen

Wat zijn mineralen?

Mineralen zijn, anders dan vitamines anorganische stoffen; dat wil zeggen dat ze niet door levende organismen worden gevormd. Van sommige mineralen hebben we maar een heel geringe hoeveelheid (sporen) nodig, deze worden daarom ook wel spoorelementen genoemd.

Enkele bekende mineralen zijn calcium en natrium.
Enkele minder bekende mineralen zijn chroom, jodium, kalium, koper, magnesium, mangaan, molybdeen, seleen en zink. Op deze pagina vindt u meer informatie over deze mineralen.

Mineralen die in het lichaam terechtkomen, blijven er tot ze worden uitgescheiden (ondermeer via urine of transpiratievocht). In tegenstelling tot vitamines zijn mineralen hitte-, lucht- en zuurbestendig. Van de in voedingsstoffen aanwezige mineralen gaat dan ook weinig verloren bij het koken of op een andere manier bereiden van voedsel.

Er zijn verschillende manieren waarop mineralen worden opgenomen en getransporteerd. Sommige mineralen worden gemakkelijk door het lichaam opgenomen, in het bloed vervoerd en via de urine uitgescheiden. Andere mineralen hebben daar 'dragers' voor nodig; deze mineralen kunnen giftig zijn als er te veel van wordt ingenomen.

Mineralen verschillen onderling ook wat betreft hun biologische beschikbaarheid (de snelheid waarmee en de mate waarin ze door het lichaam worden opgenomen). Sommige voedingsstoffen gaan een chemische verbinding aan met mineralen, waardoor deze niet goed kunnen worden opgenomen, bijvoorbeeld ijzer.

Bevat evenwichtige voeding voldoende mineralen?

Een gevarieerde voeding bevat in principe alle voedingsstoffen die u nodig hebt om gezond te blijven. Er doen verhalen de ronde dat de huidige voeding minder vitamines en mineralen bevat dan vroeger. Dit is niet bewezen. Tegenwoordig zijn er het hele jaar door veel fruit- en groentesoorten verkrijgbaar, waardoor juist veel variatie mogelijk is. Bovendien bevatten groenten uit blik en diepvries niet minder vitamines en mineralen dan verse groente, omdat de huidige conserveringstechnieken ervoor zorgen dat de waardevolle voedingsstoffen bijna niet verloren gaan. Wat wel zorgelijk is, is dat de meeste Nederlanders minder van de basisvoedingsmiddelen zoals brood en zetmeelproducten eten, en daardoor minder waardevolle voedingsstoffen binnenkrijgen. Supplementen kunnen heel nuttig zijn, maar ze zijn niet bedoeld als vervanging van een gezonde en evenwichtige voeding.

Voor wie zijn supplementen een must?

In sommige situaties is suppletie met mineralen gewenst, omdat:

• ijzer uit plantaardige bronnen slecht wordt opgenomen, waardoor vegetariërs een extra risico op ijzertekort hebben;
• mensen die lijden aan een ziekte waarbij de darmen betrokken zijn (zoals de ziekte van Crohn en coeliakie) door de belemmering in de opname van voedingsstoffen tekorten kunnen krijgen;
• mensen die herstellende zijn van een ziekte of vaak ziek zijn, door voedingssupplementen te gebruiken, het afweersysteem versterken;
• mensen die behandeld worden met bepaalde medicijnen baat kunnen hebben bij suppletie met bepaalde mineralen, bijvoorbeeld bepaalde bloeddrukverlagers of diuretica (plastabletten). Vraag advies aan uw arts of apotheker of zie de bijsluiters of de geneesmiddelenatlas ;
• vermageringskuren niet altijd voldoende voedingsstoffen bevatten (het heeft uiteraard de voorkeur om ook bij het afvallen een volwaardige voeding te gebruiken);
• sporters meer vitamines en mineralen nodig hebben, maar omdat sporters ook meer eten om hun energieverbruik te compenseren, zit het met de voorziening van die extra vitamines en mineralen doorgaans wel goed.

Wat betekent ADH?

ADH betekent Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid. Als u meer dan één supplement gebruikt waar de desbetreffende stof in zit, moet u erop letten dat de totale hoeveelheid van die stof die u per dag inneemt niet hoger is dan 100% van de ADH. Let ook op voedingsmiddelen met toegevoegde voedingsstoffen, bijvoorbeeld vruchtensappen. De mineralen die hieraan zijn toegevoegd, tellen ook mee. Bij een multipreparaat, dat meerdere vitamines en mineralen bevat, is het belangrijk om op te letten dat het van alle voedingsstoffen de juiste hoeveelheid bevat.

Zijn er ook nog andere werkzame stoffen?

Ook vitamines en bioactieve stoffen zijn natuurlijke stoffen die in onze voeding zitten en/of in supplementvorm te koop zijn.

Meer informatie

www.voedingscentrum.nl
www.food-info.net