Medisch onderwerp: Uitstrijkje

Inleiding

Het uitstrijkje is een periodiek gynaecologisch onderzoek waarbij onderzocht wordt of de vrouw (een voorstadium van ) baarmoederhalskanker heeft.

Het onderzoek vindt plaats via het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Alle vrouwen tussen de dertig en de zestig jaar worden elke vijf jaar opgeroepen om een uitstrijkje te laten maken. De betreffende aandoeningen worden op deze manier vroegtijdig opgespoord en zijn dan meestal nog goed te behandelen.

Indicatie

Elke vrouw in Nederland komt in aanmerking voor dit onderzoek. Mochten er tussen twee uitstrijkjes in verschijnselen ontstaan die kunnen wijzen op (een voorstadium van) baarmoederhalskanker dan wordt al eerder een uitstrijkje gemaakt. Verschijnselen die kunnen wijzen op deze aandoeningen zijn:

• vaginale bloeding(en) tijdens of na de geslachtsgemeenschap ;
• vaginale bloeding(en) na de menopauze ;
• vaginale bloeding(en) tussen twee menstruaties in;
• ongewone vaginale afscheiding.

Onderzoek

Het uitstrijkje wordt in de huisartspraktijk uitgevoerd. In veel praktijken door de assistente. De vrouw neemt met ontkleedt onderlichaam plaats op de onderzoeksbank en plaats de voeten in de voetensteunen. Nadat de baarmoedermond met een speculum (eendebek) zichtbaar is gemaakt, wordt er met een speciaal borsteltje wat slijm van de baarmoedermond afgestreken. Dit wordt op een glaasje uitgestreken, waarna het wordt opgestuurd en in een laboratorium onder de microscoop wordt bekeken.

Resultaten

Na ongeveer twee weken is de uitslag van het onderzoek bekend. Is tijdens het onderzoek in het laboratorium gebleken dat er afwijkende cellen in het uitstrijkje aanwezig waren, is het nodig het onderzoek na enige tijd te herhalen of vindt er een verwijzing plaats naar de gynaecoloog. Bij een normale uitslag krijgt de vrouw na vijf jaar automatisch weer een oproep voor een uitstrijkje.

Gevolgen

Na het uitstrijkje kan licht vaginaal bloedverlies optreden.

Meer informatie

http://www.vrouwenarts.nl
Informatie van NVOG

nhg.artsennet.nl
Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap

www.rivm.nl
Informatie van het RIVM; de uitvoerder van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Heineman et al. Obstetrie en gynaecologie. De voortplanting van de mens. Vijfde druk. Elsevier Gezondheidszorg, Maarssen, 2004.

Novikova, N., Yassievich, E., & Mardh, P.A., (2002), “Microscopy of stained smears of vaginal secretion in the diagnosis of recurrent vulvovaginal candidosis”, International journal of STD & AIDS, May, vol. 13, no. 5, pp. 318-22.

Padubidri, V.G., & Daftary, S.N. (2000), Dysplasias and carcinoma of the cervix, 12th ed, Shaw’s Textbook of Gynaecology, Churchill, Livingstone, London.

Rock, C.L., Michael, C.W., Reynolds, R.K., et al, (2000), “Prevention of cervix cancer”, Critical reviews in oncology/haematology, Mar; vol. 33, no. 3, pp. 169-85.