Medisch onderwerp: Uitval van volgroeide haren

Inleiding

Uitval van volgroeide haren kan plotseling optreden of langzaam ontstaan en een langdurige toestand zijn. De aandoening is tijdelijk en treedt op door aantasting van haarfollikels. Uitval van volgroeide haren komt bij zowel mannen als vrouwen voor en kan op elke leeftijd optreden. Meestal treedt binnen een half jaar spontaan herstel op. De aandoening is in 1961 voor het eerst beschreven en wordt ook wel telogeen effluvium genoemd. De telogene fase is een fase in de haargroei die wordt gekenmerkt door rust.

Oorzaken

Uitval van volgroeide haren ontstaat waarschijnlijk door een verstoring van de normale haargroeicyclus waardoor de haarfollikels vroegtijdig van de groeifase (anagene fase) in de rustfase (telogene fase) komen. Normaal bevindt ongeveer negentig procent van de haarfollikels zich in de groeifase en tien procent zit in de rustfase. Een mens verliest ongeveer honderd haren per dag. In geval van haarverlies van volgroeide haren zit ongeveer zeventig procent van de haarfollikels in de groeifase en dertig procent in de telogeenfase, waardoor meer dan driehonderd haren per dag worden verloren.
De voortijdige beëindiging van de groeifase met haaruitval tot gevolg wordt veroorzaakt door verschillende lichamelijke en psychische stressfactoren, zoals ernstige infecties, langdurige ziekten, operaties, een te snelle of te trage schildklier , een bevalling, crashdiëten of ongewone voedingspatronen die leiden tot eiwit-, vitamine- of mineraaltekorten, geneesmiddelen zoals antistollingsmiddelen, medicatie tegen hoge bloeddruk of antidepressiva, emotionele stress, ernstig bloedverlies, bereiken van de periode na de menopauze, lange vliegreizen, stoppen met de anticonceptiepil en andere stressvolle omstandigheden.

Verschijnselen

Het voornaamste verschijnsel is haarverlies dat is verspreid over de gehele hoofdhuid en optreedt binnen zes tot twaalf weken na stressvolle lichamelijke of psychische omstandigheden. Het haarverlies bedraagt meer dan driehonderd haren per dag en is erger bij kammen of wassen van het haar. Als het haarverlies lange tijd blijft bestaan of in korte tijd plaatsvindt kan kaalheid optreden. In zeer zeldzame gevallen ontstaat totaal verlies van het hoofdhaar. Tevens kan sprake zijn van zichtbare veranderingen van de nagels, aangezien nagelgroei door dezelfde factoren wordt beïnvloed als haargroei.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt en de verschijnselen. Tevens wordt een lichamelijk onderzoek verricht. Uit de voorgeschiedenis komt vaak een stressvolle periode naar voren. Het haarverlies doet zich verspreid voor en is meestal niet ernstig of volledig.
Soms worden bloedonderzoeken en andere laboratoriumonderzoeken uitgevoerd om andere lichamelijke aandoeningen uit te sluiten, onder meer door controle van de ijzerstatus, het vitaminegehalte en de schildklierfunctie zorgvuldig beoordeeld.

Behandeling

Het haarverlies is dikwijls omkeerbaar en zelfbeperkend. De behandeling is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Als er een geneesmiddel wordt gebruikt waarvan bekend is dat het haaruitval veroorzaakt, wordt het gebruik hiervan gestaakt. Een eventuele onderliggende aandoening wordt afzonderlijk behandeld. Het haar wordt goed verzorgd en krachtig kammen, borstelen of massage van de hoofdhuid moeten worden vermeden. Het is aan te raden voeding rijk aan eiwitten, vitaminen en mineralen te eten. Soms worden voedingssupplementen voorgeschreven om de verschillende stoffen in het lichaam aan te vullen. Meestal komt het haar binnen zes tot twaalf maanden weer terug, zolang de stressfactoren die de aandoening in eerste instantie veroorzaakten, uitblijven.

Meer informatie

Meer informatie over geneesmiddelen kunt u vinden in de Geneesmiddelenatlas .


http://www.huidarts.com

http://www.huidinfo.nl

Harrison, S. and Sinclair, R. (2002), “Telogen effluvium”, Clin Exp Dermatol, vol. 27, no. 5, July, pp. 389-395. (Engels)

Headington, J.T. (1993), “Telogen effluvium. New concepts and review”, Arch Dermatol, vol. 129, no. 3, March, pp. 356-363. (Engels)

http://dermnetnz.org
New Zealand Dermatological Society (1997), Telogen Effluvium. [Online][Geraadpleegd: 22 juni 2005]. (Engels)


Steck, W.D. (1978), “Telogen effluvium: a clinically useful concept, with traction alopecia as an example”, Cutis, vol. 21, no. 4, April, pp. 543-548. (Engels)

http://www.hairinfo.org
The Canadian Hair Research Foundation (2005), Telogen Effluvium - Resting Hair Fallout. [Online] [Geraadpleegd: 22 juni 2005]. (Engels)

http://www.hairscientists.org
The Trichological Society (2003), Anagen Effluvium & Telogen Effluvium. [Online] [Geraadpleegd: 22 juni 2005]. (Engels)

Bolognia, J.L. and Braverman, I.M. (2001), Skin Manifestations of Internal Disease, in: Braunwald, E., Fauci, A.S., Kasper, D.L., Hauser, S.L., Longo, D.L. and Jameson, J.L. (eds) Harrison’s Principles of Internal Medicine, 15th ed, McGraw-Hill, New York. (Engels)

Dawber, R.P.R., de Berker, D. and Wojnarowska, F. (1998), Disorders of Hair, in: Champion, R.H., Burton, J.L., Burns, D.A. and Breathnach, S.M. (eds) Rook, Wilkinson, Ebling Textbook of Dermatology, 6th ed, vol. 4, Blackwell, Oxford. (Engels)

Marks, R. (2003), Roxburgh’s Common Skin Diseases, 17th ed, Arnold, London.
(Engels)

Olsen, E.A. (2003), Hair, in: Freedberg, I.M., Eisen, A.Z., Wolff, K.L., Austen, K.F., Goldsmith, L.A. and Katz, S.I. (eds) Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th ed, vol. 1, McGraw-Hill, New York. (Engels)